245 lines
17 KiB
Text
245 lines
17 KiB
Text
---
|
|
title: Przedmowa
|
|
prev: books/handbook/
|
|
next: books/handbook/parti
|
|
---
|
|
|
|
[preface]
|
|
[[book-preface]]
|
|
= Przedmowa
|
|
:doctype: book
|
|
:toc: macro
|
|
:toclevels: 1
|
|
:icons: font
|
|
:source-highlighter: rouge
|
|
:experimental:
|
|
:skip-front-matter:
|
|
:toc-title: Spis treści
|
|
:table-caption: Tabela
|
|
:figure-caption: Rysunek
|
|
:example-caption: Przykład
|
|
:xrefstyle: basic
|
|
:relfileprefix: ../
|
|
:outfilesuffix:
|
|
|
|
[[preface-audience]]
|
|
== Docelowy czytelnik
|
|
|
|
Osoba poznająca dopiero system FreeBSD odnajdzie w pierwszej części niniejszej książki szereg porad prowadzących użytkownika przez proces instalacji i delikatnie prezentujących pewne koncepcje i konwencje stojące u podstaw systemów UNIX(R). Przebrnięcie przez tę część wymaga niewiele więcej niż chęć poznania i umiejętność przyswajania sobie nowych koncepcji w miarę jak będą one prezentowane.
|
|
|
|
Po dotrwaniu do drugiej, zdecydowanie obszerniejszej części Podręcznika, czytelnik będzie miał do dyspozycji pełną wiedzę z zakresu wszystkich zagadnień znajdujacych się w polu zainteresowań administratorów systemów FreeBSD. Niektóre z zawartych tutaj rozdziałów mogą wymagać wcześniejszego zapoznania się z odpowiednią literaturą. W takich przypadkach, będzie to wyszczególnione w streszczeniu na początku każdego rozdziału.
|
|
|
|
crossref:bibliography[bibliography,Bibliography] zawiera listę dodatkowych źródeł informacji.
|
|
|
|
[[preface-changes-from2]]
|
|
== Zmiany od wydania drugiego
|
|
|
|
Niniejsze trzecie wydanie stanowi punkt kulminacyjny przeszło dwuletniej pracy oddanych członków Projektu Dokumentacji FreeBSD. Główne zmiany jakie w tym okresie zostały dokonane to:
|
|
|
|
* crossref:config[config-tuning,Configuration and Tuning], Konfiguracja i dostrajanie został poszerzony o nowe informacje o zarządzaniu mocą i zasobami APCI, opis narzędzia cron i kolejną porcję opcji dostrajania jądra.
|
|
* crossref:security[security,Security], Bezpieczeństwo, został poszerzony o nowe informacje odnośnie wirtualnych sieci prywatnych (VPN), list kontroli dostępu do systemu plików, i biuletynach bezpieczeństwa.
|
|
* crossref:mac[mac,Mandatory Access Control], Mandatory Access Control (MAC), is a new chapter with this edition. It explains what MAC is and how this mechanism can be used to secure a FreeBSD system.
|
|
* crossref:disks[disks,Storage], Storage, has been expanded with new information about USB storage devices, file system snapshots, file system quotas, file and network backed filesystems, and encrypted disk partitions.
|
|
* The Vinum Volume Manager, Vinum, is a new chapter with this edition. It describes how to use Vinum, a logical volume manager which provides device-independent logical disks, and software RAID-0, RAID-1 and RAID-5.
|
|
* A troubleshooting section has been added to crossref:ppp-and-slip[ppp-and-slip,PPP], PPP and SLIP.
|
|
* crossref:mail[mail,Electronic Mail], Electronic Mail, has been expanded with new information about using alternative transport agents, SMTP authentication, UUCP, fetchmail, procmail, and other advanced topics.
|
|
* crossref:network-servers[network-servers,Network Servers], Network Servers, is all new with this edition. This chapter includes information about setting up the Apache HTTP Server, FTPd, and setting up a server for Microsoft Windows clients with Samba. Some sections from crossref:advanced-networking[advanced-networking,Advanced Networking], Advanced Networking, were moved here to improve the presentation.
|
|
* crossref:advanced-networking[advanced-networking,Advanced Networking], Advanced Networking, has been expanded with new information about using Bluetooth devices with FreeBSD, setting up wireless networks, and Asynchronous Transfer Mode (ATM) networking.
|
|
* Definicje i wykorzystywane w książce terminy techniczne zostały zebrane razem w formie leksykonu.
|
|
* Dokonano wielu estetycznych poprawek tabel i rysunków.
|
|
|
|
[[preface-changes]]
|
|
== Zmiany od wydania pierwszego
|
|
|
|
Wydanie drugie stanowiło punkt kulminacyjny przeszło dwuletniej pracy oddanych członków Projektu Dokumentacji FreeBSD. Główne zmiany jakie w tym okresie zostały dokonane to:
|
|
|
|
* Dodano indeks.
|
|
* Wszystkie diagramy ASCII zostały zastąpione rysunkami graficznymi.
|
|
* Dodano standardowe streszczenie do wszystkich rozdziałów, informujące jakie informacje rozdział zawiera i co powinien wiedzieć czytelnik nim przystąpi do czytania.
|
|
* Zawartość podręcznika została zreorganizowana w trzy logiczne części: "Pierwsze kroki", "Administracja systemem" oraz "Dodatki".
|
|
* crossref:install[install,Instalacja FreeBSD] ("Instalacja FreeBSD") został całkowicie przepisany na nowo.Dołączono wiele zrzutów ekranu, by ułatwić nowym użytkownikom przyswojenie tekstu.
|
|
* crossref:basics[basics,Podstawy Uniksa] ("Podstawy Uniksa") został poszerzony o dodatkow informacje o procesach, demonach i sygnałach.
|
|
* crossref:ports[ports,Instalacja programów. pakiety i porty] ("Instalacja programów") został poszerzony o dodatkowe informacje o zarządzaniu pakietami binarnymi.
|
|
* crossref:x11[x11,System okien X] ("System okien X") został w całkości napisany od nowa kładąc nacisk na współczesne środowiska graficzne we XFree86TM 4.X, takie jak KDE i GNOME.
|
|
* crossref:boot[boot,The FreeBSD Booting Process] ("Proces uruchamiania FreeBSD") został poszerzony.
|
|
* crossref:disks[disks,Storage] ("Pamięć") został napisany na podstawie rozdziałów "Dyski" oraz "Kopie zapasowe". Uważamy, że zagadnienia te łatwiej jest zrozumieć, gdy są przedstawiane jako jeden rozdział. Dodano również podrozdział traktujący o RAID (zarówno sprzętowym jak i programowym).
|
|
* crossref:serialcomms[serialcomms,Serial Communications] ("Komunikacja szeregowa") został całkowicie zreorganizowany i zaktualizowany dla FreeBSD 4.X/5.X.
|
|
* crossref:ppp-and-slip[ppp-and-slip,PPP and SLIP] ("PPP i SLIP") zostały zasadniczo zaktualizowane.
|
|
* crossref:advanced-networking[advanced-networking,Advanced Networking] ("Advanced Networking") został zaktualizowany.
|
|
* crossref:mail[mail,Electronic Mail] ("Poczta elektroniczna") został rozszerzony materiały traktujące o konfiguracji programu sendmail.
|
|
* crossref:linuxemu[linuxemu,Linux® Binary Compatibility] ("Kompatybilność z Linuksem") został poszerzony o informacje o instalacji bazy Oracle(R) oraz SAP(R) R/3(R).
|
|
|
|
W drugim wydaniu dodano nowe rozdziały:
|
|
|
|
* Konfiguracja i dostrajanie (crossref:config[config-tuning,Configuration and Tuning]).
|
|
* Multimedia (crossref:multimedia[multimedia,Multimedia])
|
|
|
|
[[preface-overview]]
|
|
== Układ książki
|
|
|
|
Niniejsza książka została podzielona na pięć logicznych części. Część pierwsza, _Pierwsze kroki_, opisuje proces instalacji oraz podstawy użytkowania systemu FreeBSD. Zaleca się aby czytelnik zapoznał się z tymi rozdziałami kolejno, pomijając jedynie znane tematy. Część druga, Codzienne czynności, prezentuje niektóre z najczęściej wykorzystywanych funkcji FreeBSD. Ta część, wraz kolejnymi, może być czytania bez określonej kolejności. Każdy z wchodzących w jej skład rozdziałów zaczyna się od zwięzłego strzeszczenia zawartości i przedstawienia co czytelnik powinien już wiedzieć. Celem takiego układu jest pozwolenie zwykłemu czytelnikowi pominąć pewne rozdziały, by prejść od razu do najbardziej interesujących. Część trzecia, _Administracja Systemem_, opisuje zagadnienia administracyjne. Część czwarta, _Komunikacja sieciowa_, zawiera tematy związane z pracą w sieci oraz obsługą serwerów. Część piąta zawiera dodatki.
|
|
|
|
_crossref:introduction[introduction,Wprowadzenie]_::
|
|
Wprowadza nowego użytkownika w świat FreeBSD. Streszcza historię Projektu FreeBSD, stawiane przed nim cele oraz model rozwoju.
|
|
|
|
_crossref:bsdinstall[bsdinstall,Instalacja FreeBSD]_::
|
|
Przeprowadza użytkownika przez cały proces instalacji. Opisuje również kilka zaawansowanych zagadnień, jak np. instalację przez konsolę szeregową.
|
|
|
|
_crossref:basics[basics,Podstawy Uniksa]_::
|
|
Przedstawia podstawowe polecenie i funkcje systemu operacyjnego FreeBSD. Jeśli pracowaliśmy w Linuksie bądź w innym systemie typu UNIX(R) najprawdopodobniej możemy pominąć ten rozdział.
|
|
|
|
_crossref:ports[ports,Instalacja programów. pakiety i porty]_::
|
|
Opisuje metody instalacji dodatkowego oprogramowania we FreeBSD za pomocą systemu "Kolekcji portów" oraz typowych pakietów binarnych.
|
|
|
|
_crossref:x11[x11,System okien X]_::
|
|
Opisuje ogólnie System okien X oraz wykorzystanie X11 we FreeBSD. Ponadto, przedstawia typowe środowiska graficzne jak np. KDE czy GNOME.
|
|
|
|
_crossref:desktop[desktop,Aplikacje biurowe]_::
|
|
Lists some common desktop applications, such as web browsers and productivity suites, and describes how to install them on FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:multimedia[multimedia,Multimedia]_::
|
|
Shows how to set up sound and video playback support for your system. Also describes some sample audio and video applications.
|
|
|
|
_crossref:kernelconfig[kernelconfig,Konfiguracja jądra FreeBSD]_::
|
|
Explains why you might need to configure a new kernel and provides detailed instructions for configuring, building, and installing a custom kernel.
|
|
|
|
_crossref:printing[printing,Printing]_::
|
|
Describes managing printers on FreeBSD, including information about banner pages, printer accounting, and initial setup.
|
|
|
|
_crossref:linuxemu[linuxemu,Linux® Binary Compatibility]_::
|
|
Describes the Linux(R) compatibility features of FreeBSD. Also provides detailed installation instructions for many popular Linux(R) applications such as Oracle(R) and Mathematica(R).
|
|
|
|
_crossref:config[config-tuning,Configuration and Tuning]_::
|
|
Describes the parameters available for system administrators to tune a FreeBSD system for optimum performance. Also describes the various configuration files used in FreeBSD and where to find them.
|
|
|
|
_crossref:boot[boot,The FreeBSD Booting Process]_::
|
|
Describes the FreeBSD boot process and explains how to control this process with configuration options.
|
|
|
|
_crossref:users[users,Użytkownicy i podstawy zarządzania kontami]_::
|
|
Describes the creation and manipulation of user accounts. Also discusses resource limitations that can be set on users and other account management tasks.
|
|
|
|
_crossref:security[security,Security]_::
|
|
Describes many different tools available to help keep your FreeBSD system secure, including Kerberos, IPsec and OpenSSH.
|
|
|
|
_crossref:jails[jails,Jails]_::
|
|
Describes the jails framework, and the improvements of jails over the traditional chroot support of FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:mac[mac,Mandatory Access Control]_::
|
|
Explains what Mandatory Access Control (MAC) is and how this mechanism can be used to secure a FreeBSD system.
|
|
|
|
_crossref:audit[audit,Security Event Auditing]_::
|
|
Describes what FreeBSD Event Auditing is, how it can be installed, configured, and how audit trails can be inspected or monitored.
|
|
|
|
_crossref:disks[disks,Storage]_::
|
|
Describes how to manage storage media and filesystems with FreeBSD. This includes physical disks, RAID arrays, optical and tape media, memory-backed disks, and network filesystems.
|
|
|
|
_crossref:geom[geom,GEOM: Modular Disk Transformation Framework]_::
|
|
Describes what the GEOM framework in FreeBSD is and how to configure various supported RAID levels.
|
|
|
|
_crossref:filesystems[filesystems,Other File Systems]_::
|
|
Examines support of non-native file systems in FreeBSD, like the Z File System from Sun(TM).
|
|
|
|
_crossref:virtualization[virtualization,Virtualization]_::
|
|
Describes what virtualization systems offer, and how they can be used with FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:l10n[l10n,Localization - i18n/L10n Usage and Setup]_::
|
|
Describes how to use FreeBSD in languages other than English. Covers both system and application level localization.
|
|
|
|
_crossref:cutting-edge[updating-upgrading,Updating and Upgrading FreeBSD]_::
|
|
Explains the differences between FreeBSD-STABLE, FreeBSD-CURRENT, and FreeBSD releases. Describes which users would benefit from tracking a development system and outlines that process. Covers the methods users may take to update their system to the latest security release.
|
|
|
|
_crossref:dtrace[dtrace,DTrace]_::
|
|
Describes how to configure and use the DTrace tool from Sun(TM) in FreeBSD. Dynamic tracing can help locate performance issues, by performing real time system analysis.
|
|
|
|
_crossref:serialcomms[serialcomms,Serial Communications]_::
|
|
Explains how to connect terminals and modems to your FreeBSD system for both dial in and dial out connections.
|
|
|
|
_crossref:ppp-and-slip[ppp-and-slip,PPP]_::
|
|
Describes how to use PPP to connect to remote systems with FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:mail[mail,Electronic Mail]_::
|
|
Explains the different components of an email server and dives into simple configuration topics for the most popular mail server software: sendmail.
|
|
|
|
_crossref:network-servers[network-servers,Network Servers]_::
|
|
Provides detailed instructions and example configuration files to set up your FreeBSD machine as a network filesystem server, domain name server, network information system server, or time synchronization server.
|
|
|
|
_crossref:firewalls[firewalls,Firewalls]_::
|
|
Explains the philosophy behind software-based firewalls and provides detailed information about the configuration of the different firewalls available for FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:advanced-networking[advanced-networking,Advanced Networking]_::
|
|
Describes many networking topics, including sharing an Internet connection with other computers on your LAN, advanced routing topics, wireless networking, Bluetooth(R), ATM, IPv6, and much more.
|
|
|
|
_crossref:mirrors[mirrors,Obtaining FreeBSD]_::
|
|
Lists different sources for obtaining FreeBSD media on CDROM or DVD as well as different sites on the Internet that allow you to download and install FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:bibliography[bibliography,Bibliografia]_::
|
|
This book touches on many different subjects that may leave you hungry for a more detailed explanation. The bibliography lists many excellent books that are referenced in the text.
|
|
|
|
_crossref:eresources[eresources,Resources on the Internet]_::
|
|
Describes the many forums available for FreeBSD users to post questions and engage in technical conversations about FreeBSD.
|
|
|
|
_crossref:pgpkeys[pgpkeys,Klucze PGP]_::
|
|
Lists the PGP fingerprints of several FreeBSD Developers.
|
|
|
|
[[preface-conv]]
|
|
== Konwencje użyte w tej książce
|
|
|
|
W celu utrzymania jednolitości i łatwości czytania niniejszego tekstu w książce zastosowane zostały następujące konwencje.
|
|
|
|
[[preface-conv-typographic]]
|
|
=== Konwencje typograficzne
|
|
|
|
_Kursywa_::
|
|
Czcionka _pochyła_ stosowana jest do wskazania plików, adresów URL, szczególnie akcentowanych fragmentów i pierwszego zastosowania zwrotów technicznych.
|
|
|
|
`Stała szerokość`::
|
|
Czcionka o `stałej szerokości` stosowana jest do przedstawienia komunikatów o błędach, poleceń, zmiennych środowiskowych, nazw portów, nazw komputerów, nazw użytkowników i grup, nazw urządzeń, zmiennych i fragmentów kodu.
|
|
|
|
Pogrubienie::
|
|
Czcionka pogrubiona stosowana jest do nazw programów, poleceń i klawiszy.
|
|
|
|
[[preface-conv-commands]]
|
|
=== Zadania użytkownika
|
|
|
|
Zgodnie z konwencją typograficzną, klawisze, które ma nacisnąć użytkownik w trakcie pracy z opisywanym programem, zostały oznaczone *pogrubieniem* by wyróżniały się z reszty tekstu. Kombinacje klawiszy, które należy nacisnąć jednocześnie zawierają znak `+` pomiędzy, np.:
|
|
|
|
kbd:[Ctrl+Alt+Del]
|
|
|
|
Oznacza, że użytkownik powinien nacisnąć kbd:[Ctrl], kbd:[Alt] i kbd:[Del] jednocześnie.
|
|
|
|
Klawisze, które należy nacisnąć kolejno będą oddzielone przecinkiem, np.:
|
|
|
|
kbd:[Ctrl+X], kbd:[Ctrl+S]
|
|
|
|
Co oznacza, że użytkownik powinien nacisnąć klawisze kbd:[Ctrl] i kbd:[X] jednocześnie, a następnie kbd:[Ctrl] i kbd:[S].
|
|
|
|
[[preface-conv-examples]]
|
|
=== Przykłady
|
|
|
|
Przykłady zaczynające się od [.filename]#E:\># wskazują polecenie systemu MS-DOS(R). Jeśli nie jest wyraźnie zaznaczone, że jest inaczej, polecenia te mogą być wprowadzane bezpośrednio w oknie "Linii poleceń" w środowisku Microsoft(R) Windows(R).
|
|
|
|
[source,shell]
|
|
....
|
|
E:\> tools\fdimage floppies\kern.flp A:
|
|
....
|
|
|
|
Przykłady zaczynające się od `#` wskazują polecenie, które musi być wprowadzone przez użytkownika z uprawnieniami administratora systemu FreeBSD. Możesz zalogować się jako `root` i wprowadzić polecenie, bądź zalogować jako zwykły użytkownik i wykorzystać man:su[1] by uzyskać prawa administratora.
|
|
|
|
[source,shell]
|
|
....
|
|
# dd if=kern.flp of=/dev/fd0
|
|
....
|
|
|
|
Przykłady zaczynające się od % wskazują, iż polecenie powinno być wprowadzone przez zwykłego użytkownika. Jeśli nie jest inaczej zaznaczone, stosowana jest składnia powłoki C (csh) do ustawiania zmiennych środowiskowych i uruchamiania innych poleceń powłoki.
|
|
|
|
[source,shell]
|
|
....
|
|
% top
|
|
....
|
|
|
|
[[preface-acknowledgements]]
|
|
== Podziękowania
|
|
|
|
Niniejsza książka jest efektem pracy setek ludzi z całego świata. Niezależnie czy przysłali poprawkę literówki czy cały rozdział, każdy wkład jest doceniany.
|
|
|
|
Kilka firm wsparło rozwój tego dokumentu opłacając autorów, by mogli pracować nad nią w pełnym wymiarze czasowym, finansując publikację w formie papierowej, itd. Pragniemy wymienić przede wszystkim BSDi (przejęte później przez http://www.windriver.com[Wind River Systems]), które opłaciło pracę członków Projektu Dokumentacji FreeBSD nad korektami książki, przygotowując ją do pierwszej publikacji drukowanej w Marcu 2000 r. (ISBN 1-57176-241-8). Następnie, Wind River Systems sfinansowało pracę kolejnych osób przygotowujących nowe rozdziały, a także format wydruku. Kulminacją ich pracy jest drugie wydanie, które ujrzało światło dzienne w Listopadzie 2001 r. (ISBN 1-57176-303-1). W latach 2003-2004, http://www.freebsdmall.com[FreeBSD Mall, Inc] sfinansowało prace nad korektą Podręcznika, przygotowywanego do trzeciego wydania w postaci drukowanej.
|